Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Yerli Altın Alımlarını Durdurdu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yerli madenlerde üretilen altınların alımını sonlandırdı. 2017’de yapılan düzenleme ile Türkiye’de üretilen tüm altınların alımında öncelik TCMB’ye verilmişti.

Uzmanlar, Makasın Daralacağını Belirtti

Uzmanlara göre, bu karar uluslararası piyasa ile yurtiçi altın piyasası arasındaki fiyat farkını azaltarak, 12 bin dolara kadar çıkan fiyat farkını azaltacak. Altın ithalatı kotası nedeniyle zor günler yaşayan sektörde kararın olumlu karşılandığı ve piyasalara “can suyu” etkisi yapacağı ifade edildi.

Yıllık 40 tonu aşan yerel üretimin doğrudan satışının, altın ithalatı kaynaklı cari açığın azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

“Makas Açılınca Başka Yollar Denendi”

• Merkez Bankası altın ithalatına kota koydu.
• Bu kota koyulunca iki şey gerçekleşti. Kâğıt üzerinde altın ithalatı biraz azalmış gibi görünüyor ama maalesef başka yollara yönelenler de oldu.
• Ekonomi tarafında ise uluslararası piyasalardaki fiyatlarla Türkiye’deki fiyatlar arasında makas açılmaya başladı.
• Dünya Altın Konseyi verilerine göre, Türkiye’nin mevcut altın rezervi 643 ton civarında ve dünyada 9. sırada yer alıyor.
• Yüzde 100 doğru bir iş yapılarak, Türkiye’de üretilenin hepsini TCMB satın aldığı için, bu fiyat makasının açılması piyasayı kötü etkiledi.

“Altında Fiyat Farkını Azaltmak Önemli”

Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, kararın özellikle yurtiçi fiyatlar üzerinde etkili olacağını belirtti. Yılmaz, iç üretimin piyasaya verilmesinin fiyat makasının daralması ve kayıt dışı yolların önlenmesi açısından önemli olduğunu ifade etti. Ayrıca alımların yeniden başlayıp başlamayacağına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Şunu çok iyi biliyoruz; 4,5-5 yıldır sürekli alım vardı. Geçmişte de 1-1,5 aylık bir ara dönem olmuştu. Bu dönem de muhtemelen 2-3 ay kadar geçici bir dönem olacaktır. Yeniden alımlar başlayacaktır diye düşünüyorum.”

“Cari Açığa Etkisi Pozitif Olur”

Yılmaz, kararın cari açık üzerindeki etkisini şöyle açıkladı:

“Bu durum ayrıca cari açık için hem negatif hem de pozitif etki edecek bir gelişme. Fiyatta realizasyon negatif etki olacaktır. Bir bu kadar da ithalatı da düşürebileceğiniz için pozitif etkisi de bu olacaktır.”

“Merkez Bankası Piyasadaki Oynaklık İçin Pozisyon Alıyor”

ekonomim.com’dan Özder Şeyda Uyanık’ın alınan habere göre Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Yücel, TCMB’nin altın alımlarını durdurduğunu doğruladı. Yücel’e göre karar, rezerv çeşitlendirmesi veya küresel piyasalardaki dalgalanmaya karşı alınmış bir pozisyon olabilir.

Piyasalara Nasıl Yansır? Altın Fiyatları Düşer Mi?

Altın ve para piyasaları uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, kararın piyasalara etkisini değerlendirdi:

“Altına konulan ithalat kotası piyasadaki arzı ciddi oranda etkiliyordu. Uluslararası piyasalarla Türkiye’deki makas ayyuka çıkmıştı, 12 bin dolara kadar yükseldi. Ancak son bir haftada fiyatlar düzeltme yaparak bu makas 5500 dolara kadar geriledi. Elbette makasın açılması altın kaçakçılarını da cezbediyordu. Altın kaçakçılığı ise ülkeden dövizin illegal yollardan çıkması anlamına geliyor. Merkez Bankası’nın yerel madenlerden altın alımını durdurması ve üretilen altının piyasaya doğrudan sürülecek olması çok önemli ve olumlu bir adım.”

“Hem uluslararası piyasayla makas kapanacak hem de serbest piyasada arz-talep dengesi sağlanacak. Fiyatlar da böylece dengeye oturmuş olacak. Makası 1500 dolara kadar düşürebilirsek en azından yurtiçinde altın fiyatlarındaki dalgalanmanın önüne geçebiliriz.”

“Merkez’in kararı bir süre bu şekilde devam ederse yılsonu altın tahminlerimizi de elbette bu yönde güncellemek zorundayız. Normalde 7000 olan gram tahmini bu kararın sürdürülmesiyle 6000-6250 TL arasında olacaktır.”

Rezervlerde Son Durum

2025 yılında TCMB, rezervlerini güçlendirme hedefini sürdürdü. Dünya Altın Konseyi verilerine göre, Türkiye küresel çapta en fazla altın alımı yapan ülkelerden biri olarak yerini aldı.

2025’in 3. çeyrek verilerine göre, altın alımları geçen yıla göre yüzde 13 artarken, bir önceki çeyreğe göre yüzde 6 azaldı.

17 Ekim itibarıyla TCMB’nin toplam rezervleri 198,4 milyar dolara, altın rezervleri ise 111,2 milyar dolara ulaştı. Ancak 24 Ekim haftasında küresel fiyatlardaki düşüşle bu değerin yaklaşık 5 milyar dolar gerilemesi bekleniyor.